فهرست مطالب
بواسیر در بارداری شایع است و بسیاری از مادران در ماههای پایانی یا پس از زایمان با آن مواجه میشوند. خبر خوب این است که در اغلب موارد با اقدامات ساده و ایمن قابلکنترل است و پس از زایمان بهتر میشود.
خلاصه در یک نگاه
- افزایش فشار رحم، تغییرات هورمونی و یبوست از علل اصلی بواسیر در بارداری هستند.
- اغلب موارد با تغییر سبک زندگی، مایعات، فیبر و سیتز باث بهتر میشوند.
- هر دارویی در بارداری باید با نظر پزشک مصرف شود و جراحی معمولاً به بعد از زایمان موکول میگردد.
چرا بواسیر در بارداری شایعتر است؟
چند عامل در کنار هم خطر را بالا میبرند: افزایش حجم خون و فشار رحم بر وریدهای لگن، اثر هورمون پروژسترون که دیوارهٔ عروق را شل و حرکت روده را کند میکند، یبوست ناشی از بارداری یا مکمل آهن، و زور زدن هنگام دفع و زایمان. این عوامل باعث احتقان وریدهای مقعد میشوند. برای آشنایی با خود بیماری، هموروئید چیست؟ را بخوانید.
علائم بواسیر در بارداری
علائم مشابه سایر بیماران است: خارش، درد یا سنگینی، خونریزی قرمز روشن پس از اجابت مزاج و احساس برجستگی در اطراف مقعد. مشاهدهٔ خون همیشه باید گزارش شود تا سایر علل بررسی گردد (خونریزی مقعدی).
راهکارهای ایمن برای تسکین
- مصرف کافی مایعات و غذاهای پرفیبر مانند میوه، سبزی، حبوبات و غلات کامل
- پرهیز از نشستن طولانی روی توالت و زور زدن
- سیتز باث با آب ولرم چند بار در روز
- استفاده از کمپرس سرد برای کاهش تورم
- دراز کشیدن به پهلوی چپ برای کاهش فشار بر وریدهای لگن
- ورزش ملایم مانند پیادهروی با تأیید پزشک زنان
برای راهکارهای بیشتر، روشهای خانگی درمان بواسیر را ببینید.
دارو در بارداری
برخی پمادها و شیافها و ملینهای حجیمکننده ممکن است در بارداری مجاز باشند، اما انتخاب باید با نظر پزشک یا ماما انجام شود. از مصرف خودسرانهٔ داروهای گیاهی یا کورتونی خودداری کنید. مروری بر داروها: پماد بواسیر.
بواسیر بعد از زایمان
بسیاری از موارد طی هفتهها پس از زایمان بهبود مییابند. اگر علائم شدید یا مقاوم باقی ماند، پس از دورهٔ نقاهت میتوان درمانهای کمتهاجمی را بررسی کرد. جراحی در دوران بارداری فقط در شرایط خاص انجام میشود.
چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟
در صورت خونریزی شدید، درد غیرقابلتحمل، تورم دردناک و سفت (احتمال هموروئید ترومبوزه)، تب یا ناتوانی در دفع، سریعاً مراجعه کنید.
پرسشهای متداول
آیا بواسیر در بارداری به جنین آسیب میزند؟
خیر. بواسیر بر جنین اثر مستقیم ندارد، اما درد و یبوست مادر باید کنترل شود.
آیا بعد از زایمان بواسیر خوب میشود؟
در بسیاری از موارد طی هفتههای پس از زایمان بهتر میشود. اگر باقی ماند، ارزیابی لازم است.
آیا جراحی بواسیر در بارداری انجام میشود؟
معمولاً فقط در موارد خاص و شدید؛ در غیر این صورت درمان محافظهکارانه و جراحی پس از زایمان توصیه میشود.
مطالب مرتبط برای مطالعه بیشتر
منابع علمی و پزشکی
- خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS)؛ بواسیر (Piles):
https://www.nhs.uk/conditions/piles-haemorrhoids/ - کلینیک مایو؛ هموروئید، علائم و علل:
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hemorrhoids/symptoms-causes/syc-20360268 - مؤسسه ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)؛ هموروئید:
https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/hemorrhoids - این مقاله با هدف افزایش آگاهی بیماران تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه اختصاصی پزشک نیست.