فهرست مطالب
هموروئیدهای داخلی بر اساس میزان بیرونزدگی از کانال مقعد به چهار درجه تقسیم میشوند. دانستن درجهٔ بواسیر کمک میکند بفهمید درمان شما با دارو و رژیم ممکن است یا به روشهای مداخلهای نیاز دارید.
خلاصه در یک نگاه
- درجه ۱: بدون پرولاپس؛ درجه ۲: بیرون میزند و خودبهخود برمیگردد؛ درجه ۳: نیاز به برگرداندن با دست؛ درجه ۴: برگشتناپذیر.
- درجات پایینتر اغلب با درمان محافظهکارانه و روشهای کمتهاجمی کنترل میشوند.
- درجات بالاتر ممکن است به جراحی یا لیزر نیاز داشته باشند.
بواسیر درجه ۱
هموروئید داخلی بدون پرولاپس است. علامت اصلی خونریزی بدون درد و قرمز روشن هنگام اجابت مزاج است و برجستگی دیده یا حس نمیشود. درمان معمولاً شامل اصلاح تغذیه، افزایش فیبر، کنترل یبوست و در صورت نیاز داروهای موضعی است.

بواسیر درجه ۲
هنگام زور زدن، هموروئید از مقعد بیرون میزند اما پس از پایان دفع خودبهخود برمیگردد. علائم شامل خونریزی، خارش و سنگینی است. علاوه بر درمانهای محافظهکارانه، روشهایی مانند لیگاتور با حلقهٔ لاستیکی یا اسکلروتراپی ممکن است پیشنهاد شود.
بواسیر درجه ۳
هموروئید بیرون میزند و فقط با فشار دست برمیگردد. ناراحتی، ترشح مخاطی و کثیفشدن لباس زیر شایع است. در این مرحله بسته به شرایط، لیگاتور، لیزر یا جراحی هموروئیدکتومی مطرح میشود.
بواسیر درجه ۴
هموروئید بهطور دائم بیرون است و قابل برگرداندن نیست. خطر ترومبوز و درد شدید وجود دارد (هموروئید ترومبوزه). معمولاً نیاز به جراحی است.
درجهبندی هموروئید خارجی
هموروئید خارجی بهطور معمول درجهبندی ندارد، چون زیر پوست اطراف مقعد قرار دارد. فرق داخلی و خارجی را در بواسیر داخلی و خارجی ببینید.
چگونه درجه تشخیص داده میشود؟
پزشک با معاینه، لمس و در صورت نیاز آنوسکوپی درجه را تعیین میکند. لازم است سایر علل خونریزی مثل پولیپ و سرطان روده رد شوند (سرطان روده بزرگ). مقایسهٔ روشها: انواع روشهای جراحی بواسیر.
پرسشهای متداول
بواسیر درجه ۳ حتماً عمل دارد؟
نه همیشه؛ بسته به علائم، گاهی لیگاتور یا لیزر کافی است و در بعضی موارد جراحی لازم میشود.
آیا درجه بواسیر با گذشت زمان بالاتر میرود؟
در صورت ادامهٔ یبوست و زور زدن ممکن است بیماری پیشرفت کند؛ کنترل عوامل خطر مهم است.
آیا بواسیر درجه ۱ نیاز به درمان دارد؟
اغلب با رژیم و مراقبتهای ساده کنترل میشود، ولی خونریزی باید توسط پزشک بررسی شود.
مطالب مرتبط برای مطالعه بیشتر
منابع علمی و پزشکی
- خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS)؛ بواسیر (Piles):
https://www.nhs.uk/conditions/piles-haemorrhoids/ - کلینیک مایو؛ تشخیص و درمان هموروئید:
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hemorrhoids/diagnosis-treatment/drc-20360280 - مؤسسه ملی دیابت و بیماریهای گوارشی و کلیوی آمریکا (NIDDK)؛ هموروئید:
https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/hemorrhoids - این مقاله با هدف افزایش آگاهی بیماران تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه اختصاصی پزشک نیست.