فهرست مطالب
تشخیص دقیق فیستول مقعدی گام نخست درمان موفق است. معاینهٔ ظاهری ممکن است برای فیستولهای ساده کافی باشد، اما در موارد پیچیده یا عودکننده تصویربرداری نقش تعیینکننده دارد. اگر هنوز با بیماری آشنا نیستید، فیستول مقعدی چیست؟ را بخوانید.
خلاصه در یک نگاه
- معاینهٔ بالینی و آنوسکوپی اولین مرحله است.
- MRI لگن و سونوگرافی داخل مقعدی مسیر و ارتباط با اسفنکتر را نشان میدهند.
- تشخیص دقیق خطر عود و بیاختیاری را کاهش میدهد.
شرح حال و معاینه
پزشک درباره زمان شروع، الگوی ترشح، آبسههای قبلی، بیماریهای زمینهای (کرون، دیابت) و سابقهٔ جراحی میپرسد. در معاینه، دهانهٔ خارجی، قرمزی، سفتی مسیر و ترشح بررسی میشود. لمس مقعد نیز اطلاعاتی دربارهٔ مسیر و تون اسفنکتر میدهد.
آنوسکوپی و پروکتوسکوپی
با ابزار کوچکی داخل کانال مقعد دیده میشود و گاهی دهانهٔ داخلی مشاهده میشود. همچنین سایر علل مانند بواسیر یا ضایعات رکتوم بررسی میشود.
سونوگرافی داخل مقعدی
پروب مخصوص در کانال مقعد قرار میگیرد و تصاویر دقیقی از اسفنکترها و مسیر فیستول میدهد. در دسترس بودن آن به مرکز بستگی دارد.
MRI لگن
MRI بهترین روش برای نشاندادن مسیرهای پیچیده، شاخهها و آبسههای پنهان است و برای فیستولهای عودکننده یا مشکوک به کرون توصیه میشود. با توجه به تعیین نوع فیستول (انواع فیستول) در انتخاب روش جراحی کمک میکند.
بررسی تکمیلی
در بیماران مشکوک به کرون ممکن است کولونوسکوپی و آزمایش لازم باشد. در بیماران بالای ۴۰ سال یا با خونریزی، بررسی سایر بیماریهای روده ضروری است (سرطان روده بزرگ).
بعد از تشخیص چه میشود؟
برنامهٔ درمانی بر اساس نتایج مشخص میشود: روشهای جراحی فیستول، لیزر FiLaC یا سِتون. برای ارزیابی تخصصی در اهواز: درمان فیستول.
پرسشهای متداول
آیا MRI برای همهٔ بیماران لازم است؟
نه. در فیستولهای ساده ممکن است معاینه کافی باشد، ولی در موارد پیچیده یا عودکننده توصیه میشود.
آیا تشخیص فیستول دردناک است؟
معاینه معمولاً کمدرد است و در صورت لزوم از بیحسی استفاده میشود.
آیا فیستول با آزمایش خون تشخیص داده میشود؟
خیر؛ آزمایش بیشتر برای بررسی عفونت یا بیماری زمینهای است.
مطالب مرتبط برای مطالعه بیشتر
منابع علمی و پزشکی
- خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS)؛ فیستول مقعدی:
https://www.nhs.uk/conditions/anal-fistula/ - کلینیک کلیولند؛ فیستول مقعدی:
https://my.clevelandclinic.org/health/diseases/14466-anal-fistula - مؤسسه NIDDK؛ فیستولهای کولونی و آنورکتال:
https://www.niddk.nih.gov/health-information/digestive-diseases/anatomic-problems-lower-gi-tract/colonic-anorectal-fistulas - انجمن جراحان کولون و رکتوم آمریکا (ASCRS)؛ آبسه و فیستول:
https://fascrs.org/Web/Patients/Diseases-and-Conditions/A-Z/Abscess_and_Fistula.aspx - این مقاله با هدف افزایش آگاهی بیماران تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه اختصاصی پزشک نیست.