فهرست مطالب
کیست مویی یا سینوس پیلونیدال یک حفره یا مجرای کوچک زیر پوست در ناحیهٔ شیار بین باسن است که ممکن است حاوی مو، چرک و بقایای بافتی باشد. این بیماری بیشتر در جوانان و مردان دیده میشود و در صورت عفونت دردناک و عودکننده است.
در این مقاله به پرسش کیست مویی چیست؟ پاسخ میدهیم و علت، علائم و روشهای درمان آن را بررسی میکنیم. برای ساختار بدن، آناتومی کیست پیلونیدال را هم ببینید.
خلاصه در یک نگاه
- کیست مویی در شیار بین باسن (ناحیهٔ ساکروکوکسیژیال) ایجاد میشود.
- علائم از بدونعلامتبودن تا آبسه، درد و ترشح چرکی متغیر است.
- درمان قطعی معمولاً جراحی یا روشهای کمتهاجمی مانند لیزر است.
تعریف کیست مویی
کیست مویی بهمعنای واقعی کیست نیست؛ بلکه یک سینوس یا مجرای زیر پوستی است که موهای فرورفته، پوست مرده و بقایای بافتی در آن گیر میافتد و التهاب ایجاد میکند. نام علمی آن «پیلونیدال» و بهمعنای «لانهٔ مو» است.
علت ایجاد
مهمترین فرضیه این است که موهای کندهشده یا سستشده در شیار بین باسن، تحت اثر اصطکاک و فشار به زیر پوست نفوذ میکنند. بدن آنها را جسم خارجی میداند و واکنش التهابی ایجاد میکند. عوامل خطر مانند نشستن طولانی و چاقی در علت کیست مویی بررسی شدهاند.

علائم کیست مویی
- برجستگی یا گودی کوچک در شیار بین باسن
- درد و حساسیت هنگام نشستن
- تورم، قرمزی و گرمی در صورت عفونت
- ترشح چرکی یا خونی با بوی بد
- خروج مو از مجرا
- تب در عفونت شدید
برای توضیح بیشتر: علائم کیست مویی دنبالچه و باسن.
تشخیص
تشخیص عمدتاً با معاینه است. گاهی سونوگرافی یا MRI برای ارزیابی گسترش مجراهای عمقی کمک میکند.
درمان
درمان بسته به وضعیت متفاوت است:
- مراقبت محافظهکارانه: بهداشت، حذف مو، آنتیبیوتیک در عفونت و پیگیری (مراقبت خانگی)
- تخلیهٔ آبسه: در مرحلهٔ حاد (آبسه کیست مویی)
- جراحی: برداشتن کامل مجرا و ترمیم (روشهای جراحی کیست مویی)
- لیزر: بستن مجرا با روش کمتهاجمی (درمان کیست مویی با لیزر، خدمات لیزر کیست مویی)
پس از درمان
مراقبتهای بعدی و پیشگیری از عود نقش مهمی دارد (مراقبت بعد از عمل).
پرسشهای متداول
آیا کیست مویی خطرناک است؟
معمولاً جانی نیست، اما میتواند آبسه و درد مکرر ایجاد کند و کیفیت زندگی را کم کند.
آیا کیست مویی بدون جراحی خوب میشود؟
ضایعههای بدونعلامت یا خفیف ممکن است با مراقبت کنترل شوند، اما درمان قطعی اغلب جراحی یا لیزر است.
آیا کیست مویی عود میکند؟
بله، در برخی بیماران؛ رعایت بهداشت و کنترل مو احتمال را کم میکند.
چه سنی بیشتر دیده میشود؟
معمولاً بین ۱۵ تا ۴۰ سالگی.
مطالب مرتبط برای مطالعه بیشتر
منابع علمی و پزشکی
- خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS)؛ سینوس پیلونیدال:
https://www.nhs.uk/conditions/pilonidal-sinus/ - کلینیک مایو؛ کیست پیلونیدال:
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/pilonidal-cyst/symptoms-causes/syc-20350419 - این مقاله با هدف افزایش آگاهی بیماران تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه اختصاصی پزشک نیست.