اهواز، کیان‌پارس، خیابان اسفند شرقی، فاز ۱، مجتمع اسفند، طبقه ۶ ۰۹۳۷ ۱۲۴ ۱۳۳۲

علت شقاق مقعدی؛ چرا فیشر ایجاد می‌شود و چه کسانی بیشتر در خطرند؟

تصویر پس‌زمینه که یک خیابان را با دو پیاده رو نشان می‌دهد و در پیاده‌رو سمت چپ، دو کتابخانه مینیمال قرار گرفته‌اند
فهرست مطالب
  1. مکانیسم ایجاد شقاق
  2. علل شایع
  3. علل کمتر شایع
  4. چه کسانی بیشتر در خطرند؟
  5. پیشگیری
  6. درمان
  7. پرسش‌های متداول
  8. مطالب مرتبط برای مطالعه بیشتر
  9. منابع علمی و پزشکی

شقاق مقعدی یا فیشر پارگی کوچک در پوشش انتهای کانال مقعد است. دانستن علت‌های آن به پیشگیری و درمان بهتر کمک می‌کند. برای تعریف کامل، شقاق مقعدی چیست؟ را بخوانید.

خلاصه در یک نگاه

  • دفع مدفوع سفت و زور زدن شایع‌ترین علت‌اند.
  • اسپاسم اسفنکتر داخلی جریان خون را کم و بهبود را کند می‌کند.
  • بیماری‌های زمینه‌ای مانند کرون می‌توانند علت شقاق‌های غیرمعمول باشند.

مکانیسم ایجاد شقاق

دفع مدفوع سفت یا حجیم، مخاط ظریف انتهای مقعد را پاره می‌کند. درد باعث اسپاسم اسفنکتر داخلی می‌شود و جریان خون ناحیه کاهش می‌یابد، پس زخم به‌سختی بهبود می‌یابد و مزمن می‌شود.

تصویر آموزشی شقاق مقعدی
شقاق پارگی کوچک در پوشش داخلی انتهای کانال مقعد است.

علل شایع

  • یبوست و زور زدن
  • اسهال مزمن یا مکرر
  • زایمان و فشار حین زایمان
  • رابطهٔ مقعدی یا ضربه
  • مصرف کم فیبر و مایعات

علل کمتر شایع

بیماری کرون، سل، سیفیلیس، HIV و سرطان مقعد می‌توانند باعث شقاق شوند، به‌ویژه اگر شقاق در محل غیرمعمول (خارج از خط وسط) باشد یا به درمان جواب ندهد.

چه کسانی بیشتر در خطرند؟

نوزادان و کودکان (شقاق در کودکان)، مادران پس از زایمان، افراد مبتلا به یبوست مزمن و کسانی که سابقهٔ شقاق دارند.

پیشگیری

فیبر کافی، مایعات و ورزش، پرهیز از زور زدن و درمان اسهال از اصول پیشگیری است (پیشگیری از عود شقاق؛ تغذیه مناسب).

درمان

درمان اولیه شامل اصلاح رژیم، سیتز باث و داروی موضعی است (بهترین پماد شقاق). در موارد مزمن لیزر یا جراحی مطرح است (عمل شقاق، درمان شقاق در اهواز).

پرسش‌های متداول

آیا فیشر فقط با یبوست ایجاد می‌شود؟

یبوست شایع‌ترین علت است ولی اسهال، زایمان و بیماری‌های زمینه‌ای هم نقش دارند.

آیا استرس باعث شقاق می‌شود؟

مستقیماً نه، اما می‌تواند بر عادت روده اثر بگذارد.

آیا شقاق به سرطان تبدیل می‌شود؟

خیر؛ ولی شقاق غیرمعمول یا بدون بهبودی باید بررسی شود.

مطالب مرتبط برای مطالعه بیشتر

منابع علمی و پزشکی

  1. خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS)؛ شقاق مقعدی:
    https://www.nhs.uk/conditions/anal-fissure/
  2. کلینیک مایو؛ شقاق مقعدی:
    https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/anal-fissure/symptoms-causes/syc-20351424
  3. خدمات سلامت ملی بریتانیا (NHS)؛ یبوست:
    https://www.nhs.uk/conditions/constipation/
  4. این مقاله با هدف افزایش آگاهی بیماران تهیه شده است و جایگزین معاینه، تشخیص و توصیه اختصاصی پزشک نیست.